باب الحسین 34

باب الحسین 34

 

معنای(و فدیناهُ بذبحٍ عظیم)

در قرآن آمده است:

(و فَدَیناهُ بِذِبحٍ عَظیمٍ.)1

سیّدالشّهدا صلوات­­ الله­ علیه کـه از حضـرت اسماعیل برتـر هستـند، چه ­طور می ­شود گفت: آن­ حضرت که برتر از او هستند برای او فدا شدند؟! معنای صحیح آیه چیست؟

پاسخ این است: حضرت ابراهیم علیه ­السَّلام به هنگام قربانی حضرت اسماعیل علیه ­السَّلام به یاد حضرت سیّدالشّهدا صلوات­­الله ­علیه افتاد و به خاطر گریه­ ی آن­ حضرت بر سیّدالشّهدا علیه ­السَّلام نجات پیدا کرد.

قیمت گریه بر سیّدالشّهدا، خود سیّدالشّهدا علیه ­السَّلام است.

فرمایش امام رضا علیه­ السَّلام در مورد معنای این آیه­ ی شریفه­:

فضل­ بن ­شاذان گوید:از امام رضا علیه ­السَّلام شنیدم که می­ فرمودند:

«لَمّا أمَرَ اللهُ تَعالىٰ إبراهیمَ علیه ­السَّلام أن یَذبَحَ مَکانَ ابنِه إسماعیلَ الکَبشَ الَّذی أنزَلَه عَلَیهِ تَمَنّىٰ إبراهیمُ علیه­ السَّلام أن یَکونَ یَذبَحُ ابنَه إسماعیلَ علیه­ السَّلام بِیَدِه و أنَّه لَم یُؤمَر بِذَبحِ الکَبشِ مَکانَه لِیَرجِعَ إلىٰ قَلبِه ما یَرجِعُ إلىٰ قَلبِ الوالِدِ الَّذی یَذبَحُ أعَزَّ وُلدِهِ بِیَده فَیَستَحِقُّ بِذٰلکَ أرفَعُ درجاتِ أهلِ الثَّوابِ عَلَى المَصائِبِ، فأوحَى اللهُ عزَّوجَلَّ إلیهِ: یا إبراهیمُ! مَن أحَبُّ خَلقی إلَیک؟ فَقالَ: یا ربِّ! ما خَلَقتَ خَلقاً هُوَ أحَبُّ إلیَّ مِن حَبیبِک محمَّد صلَّی ­الله علیه­ وآله­ فأوحَى اللهُ عزَّوجَلَّ إلیه: یا إبراهیمُ! أ فَهُوَ أحَبُّ إلیکَ أو نَفسُک؟ قـال: بَل هُـوَ أحَبُّ إلیَّ مِن نَـفسی. قالَ: فَوَلَدُه أحَبُّ إلیکَ أو وَلَدُک؟ قالَ بَل وَلَدُه. قال: فَذَبحُ وَلَدِه ظُلماً عَلىٰ یدی أعدائِه أوجَعُ لِقَلبِک أو ذَبحُ وَلدِکَ بِیَدِکَ فی طاعَتی؟ قالَ: یا ربِّ! بَل ذَبحُهُ عَلىٰ أیدی أعدائِه أوجَعُ لِقَلبی. قال: یا إبراهیمُ! إنَّ طائفهً تَزعَمُ أنَّها مِن أُمَّهِ محمَّدصلَّی­ الله علیه ­وآله­ سَتَقتُلُ الحُسَینَ علیه­ السَّلام ابنَهُ مِن بَعدِه ظُلماً و عُدواناً کَما یُذبَحُ الکَبشُ، فَیستوجِبونَ بِذٰلکَ سَخَطی. فَجَزِعَ إبراهیمُ علیه­ السَّلام لِذٰلک و تَوَجَّعَ قَلبُه و أقبَلَ یَبکی، فأوحَى اللهُ عزَّوجَلَّ إلیه: یا إبراهیمُ! قَد فَدَیتُ جَزَعَکَ عَلَى ابنِکَ إسماعیلَ لَو ذَبَحتُهُ بِیَدِک بِجَزَعِکَ عَلَى الحُسَینِ علیه­ السَّلام و قَتلِه و أوجَبتُ لَک أرفَعَ دَرجاتِ أهلِ الثَّوابِ عَلَى المَصائِبِ فذٰلک قَولُ اللهِ عزّوجلّ: (وَ فَدَیناهُ بِذِبحٍ عَظِیمٍ) و لا حَولَ و لا قُوَّهَ إلّا باللهِ العَلیِّ العَظیم.»2

آن زمان که خدای تبارک­ وتعالی به حضرت ابراهیم علیه ­السَّلام امر فرمود که به جای فرزندش اسماعیل، گوسفندی را که خدا فرستاده بود ذبح کند، حضرت ابراهیم علیه­ السَّلام در دل آرزو کرد که ای کاش فرزندش اسماعیل علیه ­السَّلام را به دست خود ذبح می­کرد و دستور ذبح گوسفند به­ جای ذبح فرزندش به او داده نشده بود تا به این وسیله احساس پدری را که عزیزترین فرزندش را به دست خود ذبح می­ کند، داشته باشد و در نتیجه شایسته­ ی رفیع­ ترین­ درجاتِ ثواب در صبر برمصائب شود.

پس خدای عزّوجلّ به او وحی فرمود: ای ابراهیم! محبوب­ترین خلق من نزد تو کیست؟ ابراهیم عرض کرد: خدایا! مخلوقی خلق نکرده ­ای که از حبیبت محمّد صلَّی ­الله علیه­ وآله­ نزد من محبوب­تر باشد. پس خدای عزّوجلّ به او وحی فرمود: ای ابراهیم! آیا او را بیشتر دوست داری یا خودت را؟ او عرض کرد: البتّه او را بیشتر دوست دارم. خدا فرمود: آیا فرزند او را بیشتر دوست داری یا فرزند خودت را؟ عرض کرد: فرزند او را. خدا فرمود: آیا بریده­شدن سر فرزند او را از روی ظلم، به دست دشمنانش دل تو را بیشتر به درد می ­آورد یا بریدن سر فرزندت به دست خودت به خاطر اطاعت من؟ گفت: بریده شدن سر فرزند او به دست دشمنانش دل مرا بـیشتر به درد می­ آورد. خدا فرمود: گروهی که خود را از امّت محمّد صلَّی­ الله علیه ­وآله­ وسلّم می­ دانند، فرزندش حسین علیه­ السَّلام را به ظلم و ستم خواهند کشت؛ همان­ گونـه کـه گوسفند را ذبح می­ کنند، پس با این کار مستوجب خشم و غضب من خواهند شد. ابراهیم علیه ­السَّلام به خاطر این مصیبت جزع کرد و قلبش به درد آمد و شروع به گریه کرد. پس خدای عزّوجلّ به او وحی فرمود: ای ابراهیم! به خاطر این جزع و فزع تو بر حسین علیه ­السَّلام و قتل او، ناراحتی و اندوه تو را بر فرزندت اسماعیل ـ در صورتی که او را ذبح می­ کردی ـ پذیرفتم و رفیع ­ترین درجات اهل ثواب بر مصیبت ­ها را برای تو واجب کردم. پس این همان فرمایش خدای عزّوجلّ است: (و فَدَیناهُ بِذِبحٍ عَظیمٍ.)، و لا حول و لا قوّه إلّا بالله العلیّ العظیم.

حضرت ابراهیم می­ خواست پسرش را قربانی کند، خدای متعال گریه بر حضرت سیّدالشّهدا علیه ­السَّلام را جای­گزین همه­ ی آن کارهایی کرد که حضرت ابراهیم می­ خواست انجام دهد.

برگرفته از کتاب باب الحسین

اثر حسین درگاهی

الصّافّات (37) : 107
عیون أخبار الرّضا علیه­السّلام 1: 209؛ تفسیر نورالثّقلین 4: 430

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *