باب الحسین 36

باب الحسین 36

 

آیه ­ای در مورد امام حسین و امام عصر علیهماالسَّلام

خدای متعال برای رسول اللّه صلَّی ­الله علیه­ وآله­ وسلّم در خصوص شهادت امام­ حسین علیه ­السَّلام روضه­ هایی خوانده است. شاید همان روضه­ خواندن بوده که ایشان به مناسبت و بی­ مناسبت گریه می­ کردند برای امام حسین علیه ­السَّلام. یکی آن­ جایی است که خبر از شهادت مظلومانه ­ی ایشان می­ دهد؛ می­ فرماید :

(و مَن قُتِلَ مَظلوماً فقَد جَعَلنا لِوَلیِّه سُلطاناً فلا یُسرِف فی القَتل إنَّهُ کانَ مَنصوراً.)1

و آن­که مظلوم کشته شد، حقیقتاً پس برای ولیّ دَم او سلطنت قرار دادیم، پس او در قتل اسراف نمی ­کند، به ­راستی­ که او نصرت­ یافته می ­باشد.

آن قتل مظلومانه­ ای که خدای متعال از آن خبر داده است، دیگران که می­ شنوند نمی­ فهمند. قرآن، در واقع گفت­ وگوی خدای متعال است با حبیبش؛ آن­چه خدای متعال فرموده رسول اللّه فهمیده، گرچه دیگران نفهمیده باشند. گفت:

میان عاشق و معشوق رمزی است

چـه دانـد آن­کـه اشتـر می­چـرانـد؟

مخاطب قرآن، رسول اللّه هستند؛ لذا ائمّه علیهم ­السَّلام فرمودند که:

«إنَّما یَعرِفُ القرآن مَن خوطِبَ بِهِ.»2 قرآن را کسی می­ شناسد که به او خطاب شده است.

لذا ائمّه علیهم ­السَّلام ـ که اهل بیت نبوّت هستند و تمام علم قرآن نزد آنان است­ـ فرمودند که منظور خدای متعال از(مَن قُتِلَ مَظلوماً) آن کسی که مظلومانه به قتل برسد، امام حسین علیه ­السَّلام است.

آیاتی­ که طبق روایات، خاص هستند، ما به ­دلیل روایت می ­فهمیم که خاص هستند.اگر در خود روایت هم دقّت کنیم، می ­بینیم یک نکته ­هایی در خود ظاهر آیه هست که آن را از حالت عام خارج می­کند و تخصیص می ­دهد که با توجّه قرائن دیگر معلوم می­شود که آن عدّه­ ای که مخصوص به آن آیه هستند، وجود مبارک و ساحت مقدّس اهل بیت علیهم­ السَّلام می­ باشند. مثل همین آیه­ ی مذکور که در مورد امام حسین علیه ­السَّلام است که فرمود:

(و مَن قُتِلَ مَظلوماً فقَد جَعَلنا لِوَلیِّه سُلطاناً فلا یُسرِف فی القَتل إنَّهُ کانَ مَنصوراً.)

اگر بخواهید به ریزه­ کاری­هایی که در آیه هست دقّت کنید، آیه در دلالت عمومیّت ندارد.

فرمود: (مَن قُتِلَ مَظلوماً) ، آیا شما می ­توانید مقتولی را پیدا کنید که هیچ تـقصیری نداشته باشد و او مظلوم کشته شده باشد؟ به­ طور معمول در قتل­ هایی که اتّفاق می­ افتد این­طور نیست که مقتول الّا و لابد مظلوم است؛ بلکه ممکن است در معرکه ­ای که اتّفاق افتاده یک قسمتی هم او در ظلم سهم داشته باشد. حتّی شده یک ناسزایی گفته، یک عکس ­العملی نشان داده، تحریک و تهییج کرده، حقّی را پایمال کرده باشد.

نکته­ ی بعدی: (فقَد جَعَلنا لِوَلیِّه سُلطاناً)، آیا همه ­ی اولیای دَم وقتی که مقتول، مظلوم باشد، صاحب سلطنت است و می­ تواند اقدام کند و قاتل را قصاص کند؟ نه، در مورد همه این اتّفاق نمی ­افتد.

نکته­ ی بعدی: (فلا یُسرِف فی القَتل)، آیا واقعاً هر قصاصی که واقع می ­شود، دقیقاً به اندازه­ ی همان ناحقّی یا مظلومیّت مقتول است و به اندازه­ ی خون اوست؟ صرفاً این­که قاتل را می­ کشند یا اعدام می­ کنند، جبران می­ شود؟

(إنَّهُ کانَ مَنصوراً)، آیا هر ولیّ دمی واقعاً منصور است و موفّق می ­شود؟ نه، چنین نیست.

لذا شما از اوّل تا آخر آیه را که نگاه می ­کنید، می­ بینید نمی­ توانید تعمیم بدهید. الّا و لابدّ، بر اساس این آیه­ ی شریفه معلوم است، قتلی است که مقتول، مظلوم است؛ مظلومِ مظلوم، مظلوم بودن در مورد او تحقّق دارد و ولیّ دم او هم سلطنت و تسلّط پیدا می­ کنـد و قصاص می­ کند بدون این­که اسراف کند.

به این ترتیب با این دقّت صد در صدی می ­توانید بگویید این آیه خاصّ است و عام نیست. در بقیّه­ ی موارد هم آیاتی که خاص در مورد اهل بیت علیهم­ السَّلام است می­ بینید جزئیّاتی در آن هست که برای همه قبل تعمیم نیست.

امام صادق علیه­ السَّلام در مورد این آیه­ ی شریفه فرمودند:

«نُزِلَت فی الحُسَین علیه ­السَّلام، لَو قَتَلَ ولیُّه أهلَ الأرضِ بِه ما کانَ مُسرِفاً، و ولیُّهُ القائِم علیه­ السَّلام.»3

در مورد حسین علیه ­السَّلام نازل شده است، اگر ولیّ (دَم) او ساکنان زمین را به خاطر او بکشد، اسراف­ کننده نیست و ولیّ (دَم) او قائم علیه ­السَّلام است.

برگرفته از کتاب باب الحسین

اثر حسین درگاهی

الإسراء (17) : 33
الکافی 8 : 311
تأویل الآیات الظاهره: 224

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *