جنگ با خود

جنگ با خود

کدام یک سخت تر است؟ جنگ با دشمنی که پیش روی ماست و یا جنگ با دلی که در راه گناه و اطاعت غیر خدا ما را به خود می خواند؟

از امام صادق(علیه السلام)روایت شده است که فرمودند:پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)عده ای را به جنگ فرستادند. چون از جنگ بازگشتند، فرمودند:آفرین به گروهی که پیکار کوچکتر را سپری کردند و پیکار بزرگتر بر عهده آنان به جای مانده است.

گفته شد: ای فرستاده خدا، پیکار بزرگتر چیست؟

فرمودند: پیکار با نفس. (جهاد النفس وسائل الشیعه،شیخ حر عاملی)

برتر و دشوارتر از جهاد با دشمن بیرونی، مبارزه با تمنیّات نفس ، کنترل هوای نفس ، خشم ، شهوت، حبّ دنیا و فداکردن خواسته های خویش در راه «خواسته خدا»است.

کسی که بتواند با نفس خویش بجنگد و سر تسلیم در مقابلش خم نکند، به خود ساختگی می رسد.

این خود ساختگی و مجاهده با نفس، زیر بنای جهاد با دشمن بیرونی است و بدون آن، این هم بی ثمر یا بی ثواب است، چون سر از ریا، عجب، غرور، ظلم و بی تقوایی در می آورد.

کسی که در «جبهه درونی» و غلبه بر هوای نفس، پیروز باشد، در صحنه های مختلف بیرون نیز پیروز می شود و کسی که تمنیّات نفس خویش را لجام گسیخته و بی مهار، برآورده سازد، نفس سرکش انسان را بر زمین می زند و به تعبیر حضرت امیر علیه السلام او را به آتش می افکند.(نهج البلاغه،خطبه 16)

از امام صادق(علیه السلام)روایت است که فرمودند:کسی که در هنگام فریفته شدن به چیزی و یا هنگام ترس و یا زمانی که میل به چیزی پیدا می کند و یا خشمگین و یا خشنود میگردد،مالک نفس خویش باشد(خود را نگاه دارد)خداوند بدن او را بر آتش حرام میگرداند.(جهاد النفس وسائل الشیعه،شیخ حر عاملی)

در صحنه عاشورا، کسانی حضور داشتند که اهل جهاد با نفس بودند و هیچ هوا و هوسی در انگیزه آنان دخیل و شریک نبود. از همین رو، بر جاذبه های مال، مقام، شهوت، عافیت و رفاه، ماندن و زیستن، نوشیدن و کامیاب شدن و… پیروز شدند.

عمر و بن قرظه انصاری، از شهدای کربلا، در جبهه امام حسین علیه السلام بود و برادرش «علی بن قرظه» در جبهه عمر سعد! (موسوعه کلمات الامام حسین،ص442) اما خود ساختگی او سبب شد که هرگز محبت برادرش، سبب سستی در حمایت از امام نشود و دلیرانه در صف یاران امام، ایستادگی و مبارزه کند.

نافع بن هلال، شهیدی دیگر از عاشوراییان بود. نامزد داشت و هنوز عروسی نکرده بود. در کربلا هنگامی که می خواست برای نبرد به میدان رود، همسرش دست به دامان او شد و گریست. این صحنه کافی بود که هر جوانی را متزلزل کند، و انگیزه جهاد را از او سلب کند. با آنکه امام حسین علیه السلام نیز از او خواست که شادمانی همسرش را بر میدان رفتن ترجیح دهد، بر این محبّت بشری غلبه یافت و گفت: ای پسر پیامبر! اگر امروز تو را یاری نکنم، فردا جواب پیامبر را چه بدهم؟آنگاه به میدان رفت جنگید تا شهید شد. (موسوعه کلمات الامام حسین،ص447)

جلوه ای بالاتر از جهاد با نفس، حضرت عباس علیه السلام بودند که آب ننوشیدن ایشان گناه نبود، ذره ذره وجودشان آب گوارا می طلبید، دل و عقل و دین همه آب می خواستند، اما نگاه ایشان فرای دنیا بود.

این نمونه ها هر کدام جلوه ای از پیروزی عاشوراییان را در میدان «جهاد نفس» نشان می دهد. یکی علقه به فرزند یا همسر را در پای عشق به امام حسین، ذبح می کند، یکی تشنگی خود را در مقابل عطش امام، نادیده می گیرد، دیگری بر زندگی خود پس از حضرت، خط بطلان می کشد، و یکی هم اجازه نمی دهد که درد و داغ شهادت پدر بر انجام وظیفه و ادای تکلیف، مانعی ایجاد کند.

درس عاشورا این است: اول مبارزه با نفس خود ،سپس به دیگران و بعد، کسانی قدم در میدان مبارزه با ستم بگذارند کهنیّت هایشان خالص باشد، هوای نفس نداشته باشند، میل به قدرت طلبی ، شهرت ، ریاست خواهی ، تعلّقات دنیوی و محبّت دنیا را در وجود خود از بین برده باشند تا بتوانند در خطّ مبارزه، ثبات قدم و استقامت داشته باشند.

امام حسین علیه السلام می فرماید: «الدائن بدین الحقّ و الحابس نفسه علی ذات الله» از ویژگی های پیشوای صالح، این است که پایبند دین حق باشد و خود را وقف خدا و راه او کرده باشد. (ارشاد،شیخ مفید،ج 2،ص 39)

از امام صادق(علیه السلام)و او از پدرانش-که بر همگی درود باد-روایت است که فرمودند:در سفارش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به امیرالمومنین(علیه السلام)آمده است که فرمودند :ای علی برترین جهاد آن است که کسی صبح کند، در حالی که تصمیم ستم نمودن به احدی را نداشته باشد. (جهاد النفس وسائل الشیعه،شیخ حر عاملی)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *