خطبه 186 معاد و آفرینش دوباره پدیده ‏ها

 

 

خطبه 186  معاد و آفرینش دو باره پدیده ‏ها

خطبه 186

معاد و آفرینش دو باره پدیده ‏ها

نابودى جهان پس از پدید آمدن، شگفت آورتر از آفرینش آغازین آن نیست. چگونه محال است در صورتى که اگر همه جانداران جهان، از پرندگان و چهارپایان، آنچه در آغل است و آنچه در بیابان سرگرم چِراست، از تمام نژادها و جنس‏ها، درس نخوانده و انسان‏هاى زیرک، گرد هم آیند تا پشّه‏ اى را بیافرینند، توان پدید آوردن آن را ندارند، و راه پیدایش آن را نمى‏ شناسند.

که عقلهایشان سرگردان و در شناخت آن حیران مى‏ مانند، و نیروى آنها سست و به پایان مى‏ رسد، و رانده و درمانده باز مى ‏گردند، آنگاه اعتراف به شکست مى‏ کنند، و اقرار دارند که نمى ‏توانند پشّه‏ اى بیافرینند و از نابود ساختنش ناتوانند.

همانا پس از نابودى جهان تنها خداى سبحان باقى مى‏ ماند، تنهاى تنها که چیزى با او نیست، آنگونه که قبل از آفرینش جهان چیزى با او نبود، نه زمانى و نه مکان، بى وقت و بى زمان.

در آن هنگام مهلت‏ها به سر آید، سال‏ها و ساعت‏ها سپرى شود و چیزى جز خداى یگانه قهّار باقى نمى‏ ماند که بازگشت همه چیز به سوى اوست.

پدیده ‏ها، چنان که در آغازِ آفریده شدن قدرتى نداشتند، به هنگام نابودى نیز قدرت مخالفتى ندارند، زیرا اگر مى ‏توانستند پایدار مى‏ ماندند.

آفرینش چیزى براى خدا رنج آور نبوده و در آفرینش موجودات دچار فرسودگى و ناتوانى نشده است. موجودات را براى استحکام حکومتش نیافریده، و براى ترس از کمبود و نقصان پدید نیاورده است.

سپس همه موجودات را نابود مى‏ کند، نه براى خستگى از اداره آنها، و نه براى آسایش و استراحت، و نه به خاطر رنج و سنگینى که براى او داشتند، و نه براى طولانى شدن ملال آور زندگیشان، بلکه خداوند با لطف خود موجودات را اداره مى ‏فرماید، و با فرمان خود همه را بر پا مى‏ دارد، و با قدرت خود همه را استوار مى‏ کند. سپس بدون آن که نیازى داشته باشد بار دیگر همه را باز مى‏ گرداند.