گنجینه سجادیه

گنجینه سجادیه

گنجینه

در عصر امام سجاد علیه السلام امت اسلامی به یک نظریه کامل در باب

اساس دین و مبنای حکومت و رفتار اسلامی نیاز داشت و صحیفه سجادیه در

قالب یک رساله حقوقی و دایره المعارف علوم بشری پاسخی به این نیاز بود.

شرح این گنجینه در این کلام نمی گنجد اما سزاست که بدانیم “زبور آل محمد”

چه حرف هایی دارد

1. توحید و خداشناسی، امام سجاد(علیه السلام) بالاترین معارف توحیدی

را در قالب دعا به انسان های حقیقت جو و پیروان خویش ارائه می دهند.

“پروردگارا، حمد و ستایش مخصوص توست، ای پدیدآورنده آسمانها و زمین،

ای صاحب بزرگی و احسان، ای مالک و مهتر مهتران، ای خدای هر پرستنده و

ای آفریننده هر آفریننده و ای میراث برنده هر چیز”.

2. عدل

“و دانستم که در حکم و فرمانت، ستمی و در انتقام و به کیفر رساندنت،

شتابی نیست.خدایا! اگر بخواهی از ما در گذری، به دلیل فضل و احسان

توست و اگر بخواهی ما را به کیفر رسانی، به دادگری توست.”

3 و 4. نبوت و امامت.

پروردگارا، به مقام و منزلت بلند پایه محمد(صلی الله علیه و آله و سلم) و مقام

گرامی علی(ع) به سوی تو تقرب می جویم و به واسطه آن دو بزرگوار به

درگاهت روی می آورم که مرا از شر … و … پناه دهی.”

3. معاد

“خدایا، اگر نیکی من نزد تو در تاخیر گرفتن حق من و به کیفر نرساندن ستم

کننده بر من روز رستاخیز است، پس بر محمد و آل او درود فرست و مرا به نیت

درست و صبر پایدار تایید نما.”

به همین صورت دعاهای زیبایی در فروع دین چون نماز و روزه و حج و تولی و

تبری و…

“پروردگارا مرا در حالی که دوستدار دوستانت و دشمن دشمنانت هستم ،

بمیران”

از دیگر یادگارهای با ارزش امام سجاد(علیه السلام) رساله حقوق است.

– متن مفصل آن در کتاب تحف العقول تالیف ابومحمد حسن بن علی بن

حسین بن شعبه حرانی(متوفای 381ق.) نقل شده و شامل پنجاه حق

است.

– متن منحصر آن در کتاب های الخصال، الامالی، و من لایحضره الافقیه

تالیف ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی (متوفای 382ه.ق)

رساله حقوق حضرت چنان جامع و کامل هست که بزرگان گفته اند:

“اگر تمام دانشمندان و حقوقدانان هر عصری کنار هم بنشینند و بخواهند

حقوق مربوط به انسان، خدا و جامعه را به رشته تحریر در آورند، نخواهند

توانست حقوقی را که ضامن سعادت دنیا و آخرت بشر باشد، اینگونه کامل و

جامع تدوین کنند، زیرا بیان چنین حقوقی از کسی ممکن است که به منبع علم

الهی متصل باشد و این ویژگی را تنها در امامان معصوم(ع) می توان یافت.”

این حقوق 51 گانه را می توان به صورت ذیل خلاصه کرد:

الف) حق خدا

ب) حق نفس

ج) حقوق اعضای هفت گانه. زبان، گوش، چشم، دست، پا، شکم، عورت

د) حقوق افعال. نماز، حج، روزه، صدقه، قربانی

ه) حقوق پیشوایان. سلطان، معلم، مولا

و) حقوق توده ها و زیردستان. رعیت، شاگردان، زن، بنده

ز) حقوق خویشاوندان. مادر، پدر، فرزند، برادر

ح) حقوق اجتماعی. مولایی که تو را آزاد کرده است، بنده ای را که آزاد کرده

ای، کسی که به تو نیکی کرده است، موذن، پیش نماز، هم نشین، همسایه،

رفیق، شریک، مال، طلب کار، معاشر، خصم مدعی، خصم مدعی علیه،

مشورت خواه، مشاور (رایزن)، نصیحت خواه، نصیحت جو، بزرگ ترها، کوچک

ترها، سائل، مسئول، شادکننده تو، بدکننده به تو، هم دینان، اهل ذمه.

منبع نقش امام سجاد در رهبری شیعه پس از واقعه کربلا، محسن رنجبر

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *